Pytanie, jaką pompę ciepła wybrać – split czy monoblok, pojawia się niemal zawsze przed zakupem i montażem urządzenia. Dużą popularnością cieszą się oba te rodzaje, ale w poniższym wywiadzie z ekspertem Rotenso podpowiemy, co będzie lepsze w zależności od Twoich potrzeb.
Z tego wywiadu dowiesz się:
- jakie są techniczne różnice pomiędzy pompą ciepła split lub monoblock,
- jaka jest specyfika montażu pomp ciepła split i monoblok,
- czym różni się korzystanie ze splita lub monobloku,
- jak zabezpieczyć pompę ciepła przed zimą w zależności od typu urządzenia,
- jakie są plusy i minusy pompy ciepła monoblok,
- jakie są plusy i minusy pompy ciepła split.
Split czy monoblock? Czym różnią się od siebie?
Marcin Owczarek: Piotrze, czas zmierzyć się z pytaniem pojawiającym się na każdym forum dotyczącym pomp ciepła: co jest lepsze – pompa ciepła typu split czy monoblock?
Piotr Miklasz: To jest trochę jak pytanie o wyższość Świąt Bożego Narodzenia nad Wielkanocnymi, ale postarajmy się zmierzyć z tym zagadnieniem.
M.O.: Może w pierwszej kolejności omówmy techniczne różnice w budowie pomp ciepła split i monoblock?
P.M.: Pompy ciepła typu split jak i monoblock pracują w ten sam sposób i zarówno w części chłodniczej, jak i hydraulicznej, składają się z tych samych podzespołów, różnią się jedynie ich umiejscowieniem.
Pompa ciepła typu split to urządzenie składające się z jednostki zewnętrznej i wewnętrznej. Część chłodnicza, czyli sprężarka, parownik oraz zawór rozprężny są umieszczone w jednostce zewnętrznej, zwanej agregatem. Część hydrauliczna, wraz ze skraplaczem układu chłodniczego, jest umieszczona w jednostce wewnętrznej, zwanej hydroboxem, którą instaluje się w budynku. Obydwie jednostki (zewnętrzną i wewnętrzną) łączymy ze sobą instalacją chłodniczą, w której krąży czynnik chłodniczy.
Z kolei pompa ciepła typu monoblok to rodzaj pompy, gdzie zarówno część chłodnicza, jak i hydrauliczna są umieszczone w jednej obudowie jednostki zewnętrznej. Wewnątrz budynku instalujemy jedynie sterownik pompy ciepła, który również może służyć jak termostat pokojowy.
M.O.: Czy możemy zaryzykować stwierdzenie, że jeżeli zdecydujemy się na pompę typu monoblok to wszystkie elementy instalacji znajdą się na zewnątrz, poza budynkiem?
P.M.: Jeżeli chodzi o samą pompę ciepła typu monoblok to tak. Ale pamiętajmy, że zwykle pompa ciepła przygotowuje także ciepłą wodę użytkową (np. do kąpieli i innych celów bytowych) i wtedy musimy wygospodarować w budynku miejsce na zbiornik CWU. Zdarza się, że konieczne jest zastosowanie dodatkowego zbiornika buforowego w instalacji grzewczej, na który również musimy znaleźć miejsce wewnątrz budynku.
Specyfika montażu pompy ciepła split i monoblok
M.O.: Zatem specyfika montażu samej pompy ciepła to pierwsza różnica pomiędzy splitem a monoblokiem.
P.M.: Zgadza się. W pompach ciepła monoblok instalator podczas montażu nie ingeruje w żaden sposób w układ chłodniczy pompy, a jedynie podłącza układ wodny i oczywiście automatykę. Instalacja chłodnicza jest zamknięta hermetycznie w procesie produkcji. Daje to nam gwarancję jej precyzyjnego i szczelnego wykonania. Jest to ogromna zaleta pomp ciepła typu monoblok.
M.O.: A jak wygląda sposób instalacji pompy typu split?
P.M.: W urządzeniach typu split to instalator musi wykonać połączenie za pomocą układu chłodniczego pomiędzy jednostką wewnętrzną a zewnętrzną. Jest ono wykonywane podczas montażu pompy ciepła. Tak jak wspomnieliśmy, połączenie to musi być wykonane bardzo starannie i z zachowaniem wszelkich zasad dotyczących instalacji czynników chłodniczych. Zatem podczas montażu, instalator musi wiedzieć, jak prawidłowo wykonać takie połączenie oraz posiadać odpowiednie uprawnienia do montażu instalacji chłodniczych, tzw. „certyfikat F-gaz”.
M.O.: Czy są jakieś ograniczenia związane z długością instalacji, innym słowy, z odległością pomiędzy jednostką zewnętrzna a wewnętrzną pompy ciepła typu split Rotenso Aquami?
P.M.: Optymalna długość takiej instalacji to pomiędzy 3 a 15 m. Przestrzeganie prawidłowej długość instalacji umożliwia zachowanie nominalnej wydajności urządzenia oraz minimalizuje ewentualny hałas przepływu czynnika chłodniczego pomiędzy jednostką zewnętrzną a wewnętrzna. Przy okazji dodam, że przy instalacji pompy typu split nie musimy martwić się warunkami panującymi na zewnątrz, a konkretnie niskimi temperaturami. Czynnik chłodniczy jest niezamarzający, a woda stanowiąca medium grzewcze w instalacji znajduje się w 100% w obrębie budynku.
Różnice w użytkowaniu pomp ciepła split i monoblock
M.O.: Czy występują jeszcze inne różnice pomiędzy tymi rodzajami pomp ciepła?
P.M.: Są one jeszcze w samym komforcie użytkowania. W pompie ciepła monoblok wszystko co nam hałasuje jest „wystawione” na zewnątrz budynku. Sprężarka, pompa wody, instalacja chłodnicza, to wszystko jest w jednostce zewnętrznej. W środku budynku mamy jedynie sterownik pompy ciepła.
Pompy ciepła monoblok są również szybsze w montażu dla instalatora, ponieważ nie tworzymy instalacji chłodniczej. Instalator podłącza jedynie układ wodny, układ automatyki, zawory, pompy obiegowe, doprowadza zasilanie i oczywiście montuje agregat w odpowiednim miejscu na zewnątrz budynku.
Zabezpieczenia pomp ciepła podczas zimy
M.O.: Sceptycy powiedzą, że przy pompach ciepła monoblok, w przypadku dłuższej przerwy w dostawach energii elektrycznej, podczas ujemnych temperatur na zewnątrz może pojawić się problem z zamarzaniem układu wodnego.
P.M.: Dlatego też układ ten powinien zostać zabezpieczony. Zatem rurociągi powinny być odpowiednio zaizolowane, a w instalacji wodnej należy zastosować roztwór wody z czynnikiem niezamarzającym (np. mieszaniną roztworu glikolowego) lub zamontować zawór antyzamrożeniowy. To zabezpieczy nam w pełni układ w momencie, kiedy z jakichś powodów będzie wyłączony prąd zasilający pompę ciepła, a temperatura na zewnątrz spadnie poniżej 0°C. Unikniemy tym samym uszkodzenia układu hydraulicznego pompy ciepła.
M.O.: Czy zastosowanie roztworu glikolu nie wpływa znacząco na pracę pompy ciepła typu monoblock?
P.M.: Roztwór glikolu ma mniejszą pojemność cieplną i większą gęstość niż woda, ale pompy ciepła Rotenso są przystosowane do pracy w instalacjach zalanych glikolem. Wydajność pompy ciepła może być nieco mniejsza, maksymalnie do kilku procent. Nie zmienia to jednak faktu, że efektywność energetyczna pomp dalej pozostaje na wysokim poziomie.
M.O.: A w takim razie czy przy montażu pomp ciepła typu split występują jakieś dodatkowe ograniczenia?
P.M.: W jednostkach pomp ciepła typu split, ze względu na zastosowanie czynnika chłodniczego R32 musimy zachować pewne warunki odpowiedniej wielkości pomieszczenia, w którym chcemy umieścić naszą jednostkę wewnętrzną.
Przykładowo, w momencie kiedy zastosujemy naszą największa jednostkę wewnętrzną Rotenso Aquami o mocy 16 kW i długość instalacji chłodniczej pomiędzy jednostkami nie przekracza 15 m, to minimalna powierzchnia pomieszczenia powinna wynosić co najmniej 3,32 m2. Jeżeli wynosi mniej, należy zastosować wentylację mechaniczną i czujnik detekcji wycieku czynnika. O tym należy bezwzględnie pamiętać przy instalacji pomp ciepła typu split.
Plusy i minusy pomp ciepła monoblok
Pompy ciepła monoblok to fabrycznie zamknięty, szczelny układ chłodniczy. Instalator podczas montażu pompy nie ingeruje w układ chłodniczy, zatem zagrożenie wystąpienia ewentualnych nieszczelności układu chłodniczego jest praktycznie zerowe.
W pompach ciepła monoblok nie mamy jednostki wewnętrznej. Oszczędzamy cenne miejsce wewnątrz budynku.
Do wewnątrz nie dochodzą do nas dźwięki pracującej jednostki wewnętrznej, gdyż całe urządzenie znajduje się na zewnątrz (w przeciwieństwie po pomp ciepła typu split).
Szybszy i wygodniejszy jest też montaż, niż w przypadku pompy split. Podczas instalacji, montowany jest jedynie grzewczy układ wodny, automatyka i doprowadza zasilanie elektryczne. Przy montażu monobloka, od instalatora nie jest wymagane posiadanie certyfikatu „f-gazowego”.
Pewną niedogodnością przy wyborze monobloka jest konieczność zabezpieczenia instalacji przed zamarznięciem, która może wystąpić w przypadku dłuższej przerwy w dostawach energii elektrycznej. Dlatego też, przy pompach monoblok Rotenso, w instalacji wodnej należy zastosować roztwór wody z czynnikiem niezamarzającym np. glikolem lub dopuszczalne jest stosowanie zaworu antyzamrożeniowego.
Działanie zaworu zależne jest od temperatury na zewnątrz, przy spadkach temperatury poniżej 0°C i jednocześnie braku zasilania do pompy ciepła, kiedy może dojść do zamarznięcia medium. Wraz ze spadkiem temperatury poniżej 3°C zawór zostaje otwarty umożliwiając odpływ wody grzewczej, a czym bardziej temperatura się obniża, tym przepływ zostaje zwiększony. Dzieje się tak za sprawą czujnika temperatury umieszczonego w zaworze. W przypadku wykrycia wzrostu temperatury – zawór zamyka się.
Ważne! Nie wolno stosować obu zabezpieczeń jednocześnie!
Plusy i minusy pomp ciepła split
W pompach ciepła typu split grzewczy układ wodny znajduje się w całości wewnątrz budynku. Oznacza to brak ryzyka jego zamarznięcia.
Pompa jest przyjemniejsza w bieżącym serwisowaniu, w szczególności w sezonie zimowym gdyż układ wodny oraz automatyki znajdują się wewnątrz budynku.
W ofercie pomp ciepła Rotenso Aquami posiadamy jednostkę tzw. All in Split, czyli jednostkę wewnętrzną z wbudowanym już zbiornikiem ciepłej wody użytkowej. Jeżeli inwestor chce zaoszczędzić miejsce na potrzeby wykonania instalacji, to wówczas jest idealne rozwiązanie.
Którą pompę ciepła wybrać – split czy monoblock?
Z tego porównania trudno wyłonić zwycięzcę i odpowiedzieć twierdząco na pytanie: pompa ciepła split czy monoblok? A który typ pomp ciepła cieszy się większą popularnością? Jakie są tendencje rynkowe?
Większą popularnością nadal cieszą się pompy ciepła typu split. Aktualna struktura sprzedaży to 2/3 do 1/3 na korzyść pomp typu split. Natomiast obserwujemy tendencję wzrostową pomp ciepła typu monoblok i w niedalekiej przyszłości proporcje te mogą się wyrównać.
💡 FAQ – split czy monoblok
Co to jest pompa ciepła typu split i typu monoblok?
Pompa ciepła typu split składa się z dwóch jednostek – zewnętrznej (agregat chłodniczy) i wewnętrznej (hydrobox), połączonych przewodami chłodniczymi. Pompa ciepła typu monoblok to urządzenie, w którym wszystkie elementy (chłodnicze i hydrauliczne) znajdują się w pojedynczej obudowie na zewnątrz budynku. We wnętrzu pozostaje jedynie sterownik.
Jakie są główne różnice w montażu split vs monoblok?
Monoblok: instalator nie łączy układu chłodniczego – jest on fabrycznie zamknięty i hermetyczny, co zmniejsza ryzyko nieszczelności. Split: potrzebna jest instalacja chłodnicza między jednostkami, którą wykonuje instalator posiadający certyfikat F-gaz.
Czy pompa monoblok może ulec zamarznięciu?
W monoblokach cała instalacja jest na zewnątrz, więc przy dłuższej przerwie w zasilaniu i mrozie istnieje ryzyko zamarznięcia wody grzewczej. Dlatego instalacja powinna być zabezpieczona roztworem antyzamrożeniowym (np. glikolem) lub zaworem antyzamrożeniowym.
Jakie są zalety pomp monoblok?
Fabrycznie zamknięty układ chłodniczy – mniejsze ryzyko nieszczelności. Brak jednostki wewnętrznej – oszczędność miejsca w domu. Cały hałas pracy zostaje na zewnątrz. Szybszy montaż bez potrzeby pracy z czynnikiem chłodniczym (F-gaz).
Jakie są zalety pomp typu split?
Serwis i obsługa elementów hydraulicznych są łatwiejsze i dostępne wewnątrz budynku. Woda jako medium grzewcze jest w pełni wewnątrz domu, dzięki czemu nie zamarza przy braku zasilania.
Który typ jest lepszy – split czy monoblok?
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi – oba rozwiązania mają zalety i wady, a wybór zależy od indywidualnych potrzeb, warunków technicznych domu i preferencji inwestora.
